اندیشه بنان

• عالمه غیر معلمه (دانای بی آموزگار)

اگرچه حضرت از علم کسبی برخوردار بود اما عمده معلومات او اشراقی ولدنی بود یعنی خداوند متعال بخاطر لیاقتهای او  علم ویژه به او کرم کرد  وبه اصطلاح از علم لدنی وعند اللهی بر خوردار شد.

لذا امام سجاد (ع) خطاب به او فرمود:

یا عَمَّتاه اَنتِ  بِحَمدِ اللهِ  عالِمَهٌ غَیرُ مُعَلَّمَهٍ  وَ فَهِمَهٌ غَیرُ مُفَهَّمَهٍ .

عمه جان شما بحمد الله عالمه بدون معلم  وفهیمه بدون مفهم هستی  .

این نوع علوم در سایه تقوا ونورانیت دل به دست می اید چنانکه در روایت است که :

مَن اَخلَصَ  لِلّهِ اَربَعینَ یَوماً فَجَّرَ اللهُ یَنابیعَ الحِکمَهَ  مِن قَلبِهِ عَلی لِسانِهِ. آنکس که به مدت چهل روز خود را  برای خدا خالص وممحض نماید خداوند متعال چشمه های حکمت را از قلبش  بر زبانش جاری سازد.

ویا در روایت دیگر از امام صادق (ع)وارد شده که :

اَلعِلمُ  نُورٌ یَقذِفُهُ اللهُ فی قَلبِ مَن یَشاءُ .علم نوری استکه خداوند متعال در قلب هرکس که به خواهد تعبیه می کند. (مصباح الشریعة، ص ۱۶)

او در کوفه  درس تفسیر داشت . قدرت مجادله  و پاسخگویی به سئوالات داشت  چنانکه جدال او با ابن زیاد معروف است . از مجادله او با ابن زیاد  مسائل عرفانی وکلامی او روشن چنانکه از جدال امام سجاد با ابن زیاد هم همین مضمون مطرح شد .

جریان  “احد واثنین ”  جلوه دیگری از علم او است.